چاپ نیازمندی های کرمان شهر در پانزده هزار نسخه همرا با نمایش در سایت کرمان شهر و کرمان شهر آنلاین

آگهی های خود را با یک تماس در نیازمندی های کرمان شهر چاپ کنید 09140602416
03432266062

شماره: 631 تاریخ: 1397/04/12 صفحه: 8
گفت‌وگو با مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی
رعایت ایمنی کم‌هزینه‌تر است

درهفته‌های گذشته، در صفحه‌ی شهروند، پرونده‌ای را با موضوع ایمنی ساختمان‌ها گشودیم. در این پرونده ضمن آگاهی از نظر شهروندان، نظر کارشناسان را هم بیان کردیم. این هفته و در ادامه‌ی همان پرونده‌، با توجه به مسئولیت سازمان‌ آتش‌نشانی و سازمان نظام مهندسی ساختمان در نظارت بر ایمنی ساختمان‌ها، برای آشنایی بیش‌تر با قوانین موجود و چگونگی نظارت این سازمان‌ها، با مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و ریاست سازمان نظام مهندسی ساختمان گفت‌وگو کردیم. حاصل این گفت‌وگوها را در صفحات شهروند این شماره می‌خوانید.
در سال‌های اخیر وقوع حوادث طبیعی متعدد از جمله زلزله، سیل، طوفان‌های فصلی، خشک‌سالی، رانش‌های مکرر زمین، بارش برف، برودت هوا و یخبندان، آتش سوزی‌های وسیع جنگل‌ها، و سایر حوادث طبیعی گوناگون در کشور باعث شده، ایران یکی از کشورهای آسیب‌پذیر جهان از لحاظ رخداد حوادث طبیعی شناخته شود.
علاوه بر این حوادث، وقوع حوادث انسان ساختی هم‌چون آتش‌سوزی‌های منازل و اماکن تجاری و صنعتی، تصادفات جاده‌ای و حوادث ترافیکی، خفگی ناشی از گاز گرفتگی، حوادث ناشی از عدم رعایت نکات ایمنی در منزل و یا محل کار و... که بشر به نحوی‌ در بروز همه‌ی آن‌ها دخالت داشته و رعایت نکردن استانداردهای ایمنی در آن‌ها مشهود بوده، به طور مرتب در مناطق و شهرهای مختلف کشور مشاهده می‌شود.
بروز این حوادث علاوه بر خسارت‌های مختلف، امنیت روحی، روانی و اقتصادی مردم را به خطر می‌اندازند.
آمارها نشان داده که در سال‌های اخیر، به طور متوسط، سالیانه 1500 تا 2000 حادثه‌ی غیرمترقبه‌ی طبیعی کوچک و بزرگ در کشور رخ داده که رخداد این حوادث، تقریبا خسارتی معادل سه تا پنج هزار میلیارد تومان یعنی‌ حدود 10 تا 20 درصد بودجه‌ی عمومی کشور و بیش از 50 درصد بودجه‌ی عمرانی کشور را به خود اختصاص می‌دهد. اگر به این آمار، حوادثی که انسان در بروز آن‌ها نقش دارد را هم اضافه کنیم، این آمار و اعداد به میزان قابل‌توجهی افزایش یافته و به عبارتی بسیار افزون‌تر می‌‌شود.
بی‌شک نمی‌توان نسبت به رخداد حوادث (حوادث طبیعی و انسان ساخت) در شهر‌ها و روستاهای کشور بی‌تفاوت ماند، در همین راستا حفظ آمادگی و انجام دادن اقدامات پیش‌گیرانه و رعایت قوانین و مقررات ایمنی و آمادگی جهت مقابله‌ی درست و سریع با حوادث یکی از مهم‌ترین اصول در جوامع امروزی است.
با توجه به نقش مهم شهرداری درباره‌ی مدیریت شهری و با مرور جایگاه دیگر سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی متولی و دخیل در مدیریت بحران شهری، مشاهده می‌شود که شهرداری و سازمان‌ها و واحدهای تابعه‌ی آن، نقشی ویژه و اساسی در این باره دارند.
برنامه‌ریزی و نظارت بر ساخت و سازهای استاندارد و ایمن، تهیه و اجرای برنامه‌های پیش‌گیری از حوادث، مطالعه و شناسایی مناطق و مراکز مخاطره‌آمیز و اقدام در جهت رفع آن، تهیه‌ی امکانات، تجهیزات و ملزومات مورد نیاز جهت مقابله با حوادث، شناسایی و مشخص کردن مناطق امن جهت اسکان موقت آسیب دیدگان درحوادث، آموزش شهروندان جهت خود امدادی و پیش‌گیری از حوادث، تهیه برنامه‌های مقابله از جمله مسئولیت‌هایی است که شهرداری می‌تواند بر اساس توان موثر خود نسبت به آن برنامه‌ریزی و اقدام کند و با توجه به این موارد زمینه‌‌ی داشتن شهری ایمن را فراهم کند.
با توجه به اهمیت بحث ایمنی به صورت عام و ایمنی ساختمان‌ها به صورت خاص و نقش سازمان آتش‌نشانی در نظارت بر ساخت و سازهای ایمن، با علی عسکری، مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری کرمان گفت‌وگو کردیم.

آقای مهندس، به نظر شما چه عواملی در ساختن شهر ایمن نقش دارند؟
من برای پاسخ به این سوال شما ابتدا اشاره‌ای می‌کنم به فعالیت‌های سازمان آتش‌نشانی تا بر اساس این آمارها به نقش شهروندان برسیم.
سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی دو وظیفه‌ی مهم دارد؛ یکی اطفای حریق و دیگری امداد و نجات. در بحث اطفای حریق در سه‌ماه‌ اول امسال 1100 مورد عملیات انجام داده‌ایم که تقریبا 600 مورد آن حریق ساختمان‌های تجاری، مسکونی، صنعتی و انبارها بوده است.
از طرف دیگر آمارها نشان می‌دهد که 75 تا 80 درصد این حریق‌ها قابل پیش‌گیری بوده‌اند. پس شهروندان می‌توانند در کاهش آسیب‌ها و افزایش ایمنی موثر باشند. با افزایش تکنولوژی و افزایش ساخت‌وسازها متاسفانه آمار حوادثی مانند حریق هم هر روزه بیش‌تر می‌شود و این شرایط می‌طلبد که شهروندان در مورد مسایل ایمنی و پیش‌گیری بیش‌تر دقت کنند؛ چون نقش مالکان و شهروندان در پیش‌گیری از حوادث مهم‌تر و موثرتر است. آگاهی ساکنان و داشتن امکانات اولیه برای پیش‌گیری از بروز حوادث و یا انجام دادن اقدامات اولیه در زمان برز حادثه یکی از مهم‌ترین راهکارها برای کاهش حوادث و داشتن شهری ایمن است.
برای روشن‌تر شدن نقش شهروندان باز هم مثالی درباره آتش‌سوزی می‌زنم. در آتش‌سوزی، به سه دقیقه‌ی ابتدای بروز حادثه، زمان طلایی می‌گویند. این زمان طلایی به این معناست که اقدامات انجام شده در این سه دقیقه بیش‌ترین تاثیر را در اطفای حریق و جلوگیری از گسترش حریق دارد؛ بنابراین اگر ساختمانی مجهز به امکانات لازم باشد و ساکنان هم اطلاعات کافی در این زمینه داشته باشند، آتش‌سوزی کم‌ترین خسارت را وارد می‌کند.
گاهی یک بی‌توجهی به ظاهر کوچک و نداشتن امکانات به ظاهر ساده می‌تواند باعث بروز خسارت‌های عظیمی شود؛ مثلا در حادثه‌ی پلاسکو اگر در لحظه‌های آغاز حریق، فقط یک کپسول اطفای حریق وجود داشت می‌توانستند از بروز این فاجعه‌ی عظیم جلوگیری کنند.

موضوع اصلی پرونده‌ی ما ساختن ساختمان‌‌های ایمن است؛ سازمان آتش‌نشانی در این مورد چه نقشی دارد؟
با توجه به وظیفه‌ای که در اساس‌نامه‌ی سازمان آتش نشانی در جهت ارتقای سطح ایمنی ساختمان‌ها برای این سازمان تعریف شده است و با توجه به ماده قانونی 55 شهرداری‌ها و به جهت اشاعه فرهنگ ایمنی و پیش‌گیری،‌ دستورالعمل حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق تهیه شده است و ما با توجه به همین اساس‌نامه، نقش نظارتی خود را اعمال می‌کنیم. این دستورالعمل حفاظت در برابر حریق، از 22 مورد قانون مقررات ملی ساختمان و نشریه 112 نظام مهندسی و یک سری از استانداردهای ملی و جهانی در خصوص آتش نشانی گرفته شده است و ما دوسال است که این قوانین را اجرا می‌کنیم.

مراحل نظارت شما به چه صورت است؟
در مرحله‌ی اول با هماهنگی شهرداران مناطق مختلف، شهرداری‌ها مالکان هر ملک تجاری بالای 25 متر و مسکونی‌های بیش از سه طبقه را قبل از دریافت پروانه ساختمانی، به آتش نشانی معرفی می‌کنند. مالک موظف است که نقشه‌های ساختمانی را برای بررسی در اختیار کارشناشان ما قرار دهد.
کارشناسان مجرب ما نقشه‌ها را بررسی کرده و دستورالعمل ایمنی را به مالکان می‌دهند و مالک موظف است که این دستورالعمل را رعایت کند.
در مرحله‌ی بعد و در حین ساخت، کارشناسان از ملک بازدید کرده و موارد تخلف را تذکر داده و پیگیری می‌کنند.
در نهایت هنگامی که مالک می‌خواهد پایان کار بگیرد، دوباره شهرداری‌های مناطق از سازمان آتش‌نشانی استعلام می‌کنند و در صورتی که این ضوابط و آیین‌نامه‌هارعایت شده باشد، مالک می‌تواند پایان کار را بگیرد و در غیر این صورت باید حتما اشکالات را برطرف کرده و سپس با تایید کارشناسان سازمان آتش نشانی پایان کار خود را دریافت کند.

مالکان چه ضوابطی را باید رعایت کنند؟
ضوابطی که باید رعایت کنند ضوابطی است که به ایمنی و پیش‌گیری از حوادث مربوط می‌شود. در این ضوابط، تذکراتی درباره‌ی گودبرداری، محوطه‌سازی، معابر، رمپ‌ها، پارکینگ‌ها،‌ جک‌ها، تاسیسات برقی، برق اضطراری، رعایت نکات مربوط به نما، آسانسورها و پله‌های برقی،‌ موتورخانه، سیستم‌های گرمایشی، پله‌های عمومی و اضطراری، کپسول‌های آتش نشانی و سیستم‌های اعلام و اطفای حریق مربوط می‌شود.

اگر ساختمانی سال‌ها دچار حریق نشود، نشان‌دهنده‌ی ایمنی آن ساختمان است؟
خیر؛ نکته‌ی دیگری که مردم باید به آن توجه کنند این است، ساختمانی که سال‌ها در آن آتشی رخ نداده نشان‌دهنده‌ی ایمن بودن آن ساختمان نیست و ممکن است در هر لحظه در آن ساختمان حادثه‌ای بروز کند.

شما بر ایمنی کارگاه‌های ساختمانی هم نظارت دارید؟
بله، بحث دیگری که پیگیری کردیم راه اندازی کارگروهی با نام پیش‌گیری از بروز حوادث ساختمانی است. این کارگروه با عضویت سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی، قوه قضاییه و دادگستری، سازمان کار و امور اجتماعی، نظام مهندسی و شهرداری تشکیل شده است. این کارگروه تقریبا هفته‌ای یک روز از کارگاه‌های ساختمانی فعال در سطح شهر بازدید می‌کنند و در مورد موارد ناایمنی که وجود دارد تذکر می‌دهند و در مواردی هم حتی آن کارگاه را پلمب می‌کنند. در این سه ماه هم تعداد 131 مورد بازرسی انجام شده که در این بازدیدها 45 مورد کارگاه‌ها پرخطر شناسایی شده و 4 مورد از این کارگاه‌ها تعطیل شده و در بعضی موارد هم اعلام نقص شده که باید این موارد را رفع نقص کنند تا بتوانند به کار در کارگاه ادامه دهند.

این بازرسی‌ها تاثیری در افزایش ایمنی داشته است؟
این بازرسی‌ها باعث شده که میزان فوتی‌های ناشی از حوادث کاهش پیدا کند. در سال 95 تعداد فوتی‌های ناشی از حوادث 22 مورد بود ولی خوشبختانه در سال 96 این تعداد کاهش پیدا کرده و به 9 نفر رسیده است. بیش‌تر این آمارها هم مربوط به سقوط است و لازمه‌ی پیش‌گیری از این حوادث هم این است که هم کارگران ساختمانی مسایل ایمنی فردی را رعایت کنند و هم کارفرمایان و پیمانکاران مسایل ایمنی مربوط به کانال‌ها، داربست‌ها، محوطه‌ها و ... را رعایت کنند تا مانع از سقوط کارگران و بروز حوادث شود.

با توجه با این توضیحات، نقش و رویکرد آتش‌نشانی در حال تغییر است؟
بله؛ تلاش ما در سازمان آتش‌نشانی هم این است که رویکردمان را از مقابله‌ای به پیش‌گیری تغییر دهیم و به سمت حفاظت و پیش‌گیری پیش برویم.
شهروندان باید آگاه شوند که هزینه‌ی پیش‌گیری بسیار کم‌تر از جبران خسارت است.
با همین نگاه است که ما بر کار ساختمان‌سازی نظارت می‌کنیم تا از بروز خسارت جلوگیری کنیم.

برای این تغییر رویکرد چه برنامه‌هایی دارید؟
رویکرد ما در زمینه‌ی پیش‌گیری شامل آموزش دورن‌سازمانی و برون سازمانی است. در آموزش درون سازمانی تلاش می‌کنیم که با برگزاری دوره‌های آموزشی، کارشناسان‌مان را در زمینه‌های مختلف آموزش داده و به اطلاعات روز مجهز کنیم. در زمینه‌ی برون‌سازمانی هم با همکاری ارگان‌ها و ادارات مختلف سعی می‌کنیم با برگزاری دوره‌های آموزشی شهروندان را نسبت به چگونگی رعایت نکاتی ایمنی و چگونگی مقابله با حوادث آشنا کنیم.

آیا رعایت نکردن قوانین مربوط به ایمنی را می‌توان با دادن جریمه یا راه‌کارهای جایگزین جبران کرد و پایان کار را گرفت؟
ما قبل از شروع به کار به مالک و پیمان‌کار اعلام می ‌کنیم که چه نکاتی را باید رعایت کند، در حین کار هم در مورد تخلفات و رفع اشکالات تذکر می‌دهیم اما اگر پیمان‌کاری به این نکات توجه نکند، تا رفع نواقص نمی‌تواند پایان کار را بگیرد و نه جریمه و نه هیچ راه‌کار دیگری نمی‌تواند جایگزین رعایت نکردن این قوانین باشد.

در مورد ساختمان‌های عمومی چه برنامه‌ای دارید؟
کارگروهی متشکل از همکاران‌مان از ساختمان‌های عمومی و حساس مثل پمپ بنزین‌ها و پمپ گازها، ادارات دولتی، بیمارستان‌ها، پاساژهای مهم و پر رفت وآمد در شهر و... بازدید می‌کنند و موارد ناایمنی که می‌بینند را تذکر داده و به مالک به مدت دو ماه مهلت می‌دهند تا این موارد ناایمن را برطرف کند؛ اگر بعد از دو ماه این اشکالات برطرف نشود رونوشتی از چک لسیت و اشکالات را به دادستانی اعلام می‌کنیم و دادستانی می‌تواند اقدامات لازم برای پلمب این مکان‌ها را انجام دهد تا مالک مجبور شود که این نواقص را برطرف کند.

در مورد ایمنی مدارس چه اقداماتی انجام می‌دهید؟ چون ساختمان بیش‌تر مدارس قدیمی است.
در مورد مدارس با توجه به زلزله‌های پیش آمده، حساسیت کار زیاد است. بعد از این حوادث، با پیگیری‌های سازمان مدیریت بحران و اداره کل آموزش و پرورش لیست مدارس تهیه شده و برای ایمن سازی مدارسی که احتمال خطر دارند برنامه ریزی شده است؛ البته سازمان آتش نشانی در این مورد مداخله‌ای ندارد.

با توجه به این‌که در زمان بروز حوادثی چون زلزله احتمال بروز آتش سوزی هم بالا می‌رود آیا از طرف آتش‌نشانی نظارتی بر ایمنی مدارس از این لحاظ می‌شود؟
در این مورد ما به صورت مجزا و مرتب در ابتدای فصل پاییز بازدیدهایی را انجام می‌دهیم تا از وقوع حوادثی مانند آتش گرفتن سیستم‌های گرمایشی یا مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن در زمستان جلوگیری شود. در صورتی که موارد خطرسازی وجود داشته باشد به صورت کتبی اعلام می‌کنیم.

برای ساختمان‌های شخصی که در گذشته ساخته شده است،‌ برنامه‌ای دارید؟
در مورد ساختمان‌های شخصی که پروانه کار گرفته‌اند کار خاصی نمی‌توانیم انجام دهیم و همان‌طور که گفتم فقط در مورد ساختمان‌های عمومی مهم و پر رفت و آمد می‌توانیم نظارت کنیم.

اگر صاحب ملکی به صورت داوطلبانه بخواهد ساختمان‌اش را از لحاظ ایمنی بررسی کند می‌تواند از کارشناسان شما کمک بگیرد؟
اگر مالکی به صورت داوطلبانه بخواهد در مورد ایمن سازی خانه‌اش اقدام کند، ما به صورت رایگان به او مشاوره می‌دهیم. شهروندان از طریق سامانه 125 می‌توانند از مشاوره تلفنی بهره ببرند. اگر در مورد مکانی هم نیاز به حضور کارشناسان باشد،‌ همکاران‌مان در این زمینه مشورت خواهند داد.

سخن آخر...
ما برای داشتن شهر ایمن احتیاج به نیروی انسانی و تجهیزات داریم. در کرمان از لحاظ نیروی انسانی متبحر و کارآزموده مشکلی نداریم اما از لحاظ تجهیزات بسیار کمبود داریم. به آتش‌نشانی کلان‌شهرها و شهرهای برخوردار هم بودجه‌ی‌ دولتی تعلق نمی‌گیرد و خود شهرداری‌ها باید این امکانات را فراهم کنند. ما امیدواریم که بتوانیم مشکل کمبود تجهیزات را حل کنیم.

برای شما و همکاران‌تان آرزوی سربلندی و توفیق داریم.